“ความปลอดภัยในโรงงาน” ไม่ใช่แค่กฎระเบียบที่ต้องปฏิบัติตาม แต่เป็นหัวใจสำคัญที่ช่วยให้การทำงานเป็นไปอย่างราบรื่นและมีประสิทธิภาพ การสร้างสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยช่วยลดความเสี่ยงต่ออุบัติเหตุที่อาจนำมาซึ่งความสูญเสียทั้งต่อชีวิตและทรัพย์สินได้ การปฏิบัติตามหลักความปลอดภัยในโรงงาน 10 ข้อ จึงเป็นพื้นฐานที่ทุกคนต้องตระหนักและให้ความสำคัญ วันนี้ Sunny Emergency Light จะมาแนะนำเช็กลิสต์ที่ทุกโรงงานควรมี เพื่อสร้างมาตรฐานความปลอดภัยให้เกิดขึ้นอย่างยั่งยืนครับ
10 ข้อปฏิบัติเพื่อความปลอดภัยในโรงงาน มีอะไรบ้าง?
เพื่อสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยให้เกิดขึ้นจริง การปฏิบัติตามข้อกำหนดอย่างเคร่งครัดคือสิ่งจำเป็น มาดูกันว่า 10 ข้อปฏิบัติพื้นฐานที่พนักงานทุกคนในโรงงานต้องรู้และนำไปปรับใช้ในการทำงาน มีอะไรบ้าง
1. สวมใส่อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) เสมอ
อุปกรณ์ PPE (Personal Protective Equipment) คือปราการด่านแรกที่ช่วยป้องกันร่างกายจากอันตรายเฉพาะหน้าในพื้นที่ทำงาน การละเลยไม่สวมใส่หรือใช้อุปกรณ์ที่ชำรุด อาจหมายถึงความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บรุนแรงได้ ดังนั้น พนักงานทุกคนจึงต้องสวมใส่อุปกรณ์ที่เหมาะสมกับงานตลอดเวลา และหมั่นตรวจสอบให้พร้อมใช้งานอยู่เสมอ เพื่อให้มั่นใจได้ว่าคุณจะปลอดภัยจากความเสี่ยงต่างๆ
ภัยอันตรายที่ป้องกัน
การสัมผัสสารเคมี, วัตถุตกกระแทก, เสียงดัง, ความร้อน, สะเก็ดไฟ
วิธีรับมือและป้องกัน
- เลือก PPE ให้เหมาะกับลักษณะงาน เช่น หมวกนิรภัย, แว่นตา, ถุงมือ, รองเท้าเซฟตี้
- ตรวจสอบสภาพ PPE ก่อนใช้งานทุกครั้ง หากชำรุดต้องเปลี่ยนทันที
- เรียนรู้วิธีการสวมใส่และถอดที่ถูกต้อง
2. ตรวจสอบเครื่องจักรก่อนและหลังใช้งาน
เครื่องจักรคือเครื่องมือสำคัญในการผลิต แต่ก็อาจเป็นสาเหตุของอุบัติเหตุรุนแรงได้หากทำงานผิดพลาด การตรวจสอบตามรายการ (Checklist) ทุกวัน ทั้งก่อนและหลังใช้งาน จะช่วยให้พบความผิดปกติได้ตั้งแต่เนิ่นๆ และป้องกันไม่ให้เกิดเหตุการณ์ไม่คาดคิด เช่น การถูกเครื่องจักรหนีบหรือดึง ซึ่งเป็นหนึ่งในข้อควรระวังสำคัญของหลักความปลอดภัยในโรงงาน 10 ข้อ
ภัยอันตรายที่ป้องกัน
เครื่องจักรทำงานผิดพลาด, การถูกหนีบหรือดึง, ไฟฟ้าลัดวงจร
วิธีรับมือและป้องกัน
- ปฏิบัติตามขั้นตอนการตรวจสอบ (Checklist) ประจำวัน
- ห้ามใช้งานเครื่องจักรที่ไม่มีอุปกรณ์ป้องกัน (Safety Guard)
- ใช้ระบบ Lockout/Tagout ทุกครั้งที่ซ่อมบำรุง
3. จัดระเบียบพื้นที่ทำงานตามหลัก 5ส.
ความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยคือพื้นฐานของความปลอดภัย การจัดเก็บพื้นที่ทำงานให้ดีตามหลัก 5ส. (สะสาง, สะดวก, สะอาด, สุขลักษณะ, สร้างนิสัย) จะช่วยลดความเสี่ยงจากการลื่นล้ม สะดุด หรือหกล้มได้อย่างมีประสิทธิภาพ อีกทั้งยังช่วยลดเชื้อเพลิงที่อาจเป็นสาเหตุของอัคคีภัย ทำให้สภาพแวดล้อมการทำงานโดยรวมดีขึ้น
ภัยอันตรายที่ป้องกัน
การลื่น, สะดุด, หกล้ม, อัคคีภัยจากเชื้อเพลิงที่วางไม่เป็นระเบียบ
วิธีรับมือและป้องกัน
- เก็บทางเดินและบันไดให้โล่งอยู่เสมอ
- ทำความสะอาดคราบน้ำมันหรือของเหลวที่หกทันที
- จัดเก็บเครื่องมือและวัตถุดิบเข้าที่หลังใช้งาน
4. ทำความเข้าใจและปฏิบัติตามป้ายความปลอดภัย
ป้ายและสัญลักษณ์ความปลอดภัยต่างๆ ในโรงงานเปรียบเสมือนสัญญาณเตือนที่ช่วยสื่อสารให้พนักงานทราบถึงอันตรายและข้อควรปฏิบัติในพื้นที่นั้นๆ การทำความเข้าใจความหมายของสีและสัญลักษณ์บนป้ายเตือน ป้ายห้าม หรือป้ายบังคับ จะช่วยป้องกันไม่ให้พนักงานเข้าไปในพื้นที่เสี่ยงหรือใช้สารเคมีผิดประเภทโดยไม่รู้ตัว
ภัยอันตรายที่ป้องกัน
การเข้าพื้นที่อันตรายโดยไม่รู้ตัว, การใช้สารเคมีผิดประเภท
วิธีรับมือและป้องกัน
- เรียนรู้และจดจำความหมายของสีและสัญลักษณ์ต่างๆ (ป้ายห้าม, ป้ายเตือน, ป้ายบังคับ)
- ปฏิบัติตามคำสั่งบนป้ายอย่างเคร่งครัด
5. รู้จักวิธีป้องกันและรับมือเหตุอัคคีภัย
อัคคีภัยเป็นหนึ่งในอุบัติเหตุร้ายแรงที่สร้างความเสียหายมหาศาล การเตรียมพร้อมรับมือจึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง พนักงานทุกคนควรได้รับการฝึกอบรมเรื่องการป้องกันและระงับเหตุเบื้องต้น รวมถึงการอพยพหนีไฟอย่างถูกวิธี การตระหนักรู้และไม่ประมาทจะช่วยลดความสูญเสียเมื่อเกิดเหตุไม่คาดฝันได้
ภัยอันตรายที่ป้องกัน
ไฟไหม้, การสำลักควัน, การบาดเจ็บจากการตื่นตระหนก
วิธีรับมือและป้องกัน
- จดจำตำแหน่งทางหนีไฟและจุดรวมพล
- เรียนรู้วิธีใช้ถังดับเพลิงประเภทต่างๆ
- ห้ามวางสิ่งของกีดขวางอุปกรณ์ดับเพลิงและทางหนีไฟ

6. จัดการกับสารเคมีอย่างถูกวิธี
สารเคมีหลายชนิดในโรงงานมีคุณสมบัติเป็นอันตราย การจัดการที่ไม่ถูกวิธีอาจนำไปสู่การบาดเจ็บรุนแรงจากการสัมผัสหรือสูดดมได้ พนักงานที่เกี่ยวข้องจึงต้องอ่านและทำความเข้าใจเอกสารข้อมูลความปลอดภัย (SDS) ของสารเคมีแต่ละชนิด จัดเก็บในที่ที่เหมาะสม และสวมใส่อุปกรณ์ป้องกันที่ถูกต้องเสมอ
ภัยอันตรายที่ป้องกัน
การสัมผัสสารเคมีโดยตรง, การสูดดมไอระเหย, ปฏิกิริยาเคมีรุนแรง
วิธีรับมือและป้องกัน
- อ่านและทำความเข้าใจเอกสารข้อมูลความปลอดภัย (SDS)
- จัดเก็บสารเคมีในที่ที่เหมาะสมและมีป้ายบ่งชี้ชัดเจน
- สวมใส่ PPE ที่ถูกต้องเมื่อต้องทำงานกับสารเคมี
7. ปฏิบัติตามขั้นตอนการทำงานบนที่สูง
การทำงานบนที่สูงเป็นงานที่มีความเสี่ยงสูงต่อการพลัดตก ซึ่งอาจทำให้บาดเจ็บสาหัสหรือเสียชีวิตได้ ดังนั้น การปฏิบัติตามขั้นตอนความปลอดภัยจึงเป็นเรื่องที่ห้ามละเลยโดยเด็ดขาด ต้องมีการใช้อุปกรณ์ป้องกันการตกที่ได้มาตรฐาน ตรวจสอบสภาพของนั่งร้านหรือบันไดก่อนขึ้น และต้องมีผู้ร่วมปฏิบัติงานด้วยเสมอ
วิธีรับมือและป้องกัน
- ใช้อุปกรณ์ป้องกันการตก เช่น เข็มขัดนิรภัยและสายช่วยชีวิต (Safety Harness & Lanyard)
- ตรวจสอบสภาพนั่งร้านและบันไดก่อนใช้งาน
- ห้ามทำงานบนที่สูงตามลำพัง
8. ใช้เครื่องมือและอุปกรณ์ให้ถูกประเภท
เครื่องมือทุกชิ้นถูกออกแบบมาเพื่อการใช้งานเฉพาะทาง การนำไปใช้ผิดประเภทหรือดัดแปลงการใช้งานอาจก่อให้เกิดอันตรายต่อผู้ใช้และทำให้เครื่องมือชำรุดได้ การเลือกใช้เครื่องมือให้เหมาะสมกับงานและตรวจสอบสภาพก่อนใช้งานเสมอ จะช่วยให้งานสำเร็จลุล่วงไปได้ด้วยดีและปลอดภัย
ภัยอันตรายที่ป้องกัน
การบาดเจ็บจากการใช้อุปกรณ์ผิดวิธี, อุปกรณ์ชำรุดเสียหาย
วิธีรับมือและป้องกัน
- เลือกเครื่องมือให้เหมาะกับงาน ไม่ดัดแปลงการใช้งาน
- ตรวจสอบสภาพเครื่องมือก่อนใช้ หากชำรุดห้ามใช้งานเด็ดขาด
9. รายงานอุบัติเหตุและสภาพการณ์ที่ไม่ปลอดภัยทันที
การเพิกเฉยต่อจุดเสี่ยงเล็กๆ น้อยๆ อาจเป็นชนวนเหตุของอุบัติเหตุใหญ่ได้ในอนาคต ดังนั้น เมื่อพบเห็นสภาพการณ์ที่ไม่ปลอดภัย เช่น สายไฟชำรุด น้ำรั่ว หรือเครื่องจักรมีเสียงดังผิดปกติ ควรรีบแจ้งหัวหน้างานหรือฝ่ายซ่อมบำรุงทันที รวมถึงการรายงานอุบัติเหตุทุกครั้งแม้จะเล็กน้อย เพื่อนำข้อมูลไปวิเคราะห์และหาทางป้องกันไม่ให้เกิดขึ้นอีก
ภัยอันตรายที่ป้องกัน
การเกิดอุบัติเหตุซ้ำซ้อน, การปล่อยปละละเลยจนเกิดเหตุรุนแรง
วิธีรับมือและป้องกัน
- เมื่อพบเห็นจุดที่ไม่ปลอดภัย (เช่น สายไฟชำรุด, น้ำรั่ว) ให้รีบแจ้งหัวหน้างาน
- รายงานอุบัติเหตุทุกครั้งแม้จะเป็นเหตุการณ์เล็กน้อย เพื่อนำไปสู่การแก้ไข
10. มีสติและไม่ประมาทในการทำงาน
ท้ายที่สุดแล้ว ปัจจัยสำคัญที่สุดที่ก่อให้เกิดอุบัติเหตุคือความผิดพลาดของมนุษย์ (Human Error) การมีสติจดจ่ออยู่กับงาน ไม่ทำงานในขณะที่ร่างกายอ่อนเพลียหรือมึนเมา และไม่หยอกล้อเล่นกันในขณะปฏิบัติงาน คือหัวใจสำคัญที่จะช่วยป้องกันอุบัติเหตุได้ดีที่สุด การเข้ารับการอบรมเรื่องความปลอดภัยอย่างสม่ำเสมอจะช่วยย้ำเตือนและสร้างจิตสำนึกที่ดีได้

สรุปบทความ
การปฏิบัติตามหลักความปลอดภัยในโรงงาน 10 ข้อที่กล่าวมาทั้งหมดนี้ เป็นหน้าที่และความรับผิดชอบร่วมกันของทุกคน ตั้งแต่ผู้บริหารไปจนถึงพนักงานปฏิบัติการ เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมการทำงานที่ปลอดภัยและลดอุบัติเหตุให้เป็นศูนย์ การลงทุนกับความปลอดภัยคือการลงทุนที่คุ้มค่าที่สุด เพราะนอกจากจะช่วยรักษาทรัพยากรบุคคลอันมีค่าแล้ว ยังส่งเสริมภาพลักษณ์ที่ดีให้กับองค์กรอีกด้วย
และหนึ่งในระบบความปลอดภัยที่ขาดไม่ได้คือ “ระบบไฟส่องสว่างฉุกเฉิน” ที่จะทำงานทันทีเมื่อเกิดเหตุไฟฟ้าดับ ช่วยนำทางให้พนักงานอพยพไปยังพื้นที่ปลอดภัยได้อย่างรวดเร็ว SUNNY ขอแนะนำโคมไฟฉุกเฉิน SG Series อุปกรณ์ที่ทุกโรงงานอุตสาหกรรมไว้วางใจ
- ทำงานอัตโนมัติ สำรองไฟทันทีเมื่อไฟฟ้าดับ
- หลอด LED คุณภาพสูง ให้แสงสว่างที่ยาวนานและประหยัดพลังงาน
- แบตเตอรี่ทนทาน สำรองไฟได้นานสูงสุด 3 ชั่วโมง
สนใจสั่งซื้อสินค้าออนไลน์จาก SUNNY ได้ที่
- ร้านค้า ShopeeMall บน Shopee
- ร้านค้า LazMall บน LAZADA
- ร้านค้า NocNoc บน NocNoc
- Line Official @SunnyThailand
- Email [email protected]
หรือเลือกซื้อสินค้าผ่านร้านโมเดิร์นเทรดอย่าง ไทวัสดุ โฮมโปร เมกะโฮม Bean & Beyond หรือ ตัวแทนจำหน่ายไฟฉุกเฉิน SUNNY ใกล้บ้านคุณ และหากคุณมีคำถามเพิ่มเติมเกี่ยวกับโคมไฟฉุกเฉิน และอุปกรณ์อื่น ๆ สามารถติดต่อเราได้ที่ 02-378-1034