ความปลอดภัยในสถานประกอบการเป็นหัวใจสำคัญของการดำเนินธุรกิจ การปฏิบัติตามข้อกำหนดทางกฎหมายไม่ได้เป็นเพียงการหลีกเลี่ยงโทษปรับหรือการปิดดำเนินงานชั่วคราวเท่านั้น แต่คือการสร้างมาตรฐานในการคุ้มครองชีวิตพนักงานรวมถึงทรัพย์สินอันมีค่าขององค์กรให้รอดพ้นจากภัยพิบัติที่ไม่คาดคิด วันนี้ Sunny Emergency Light ผู้ผลิตและจัดจำหน่ายอุปกรณ์ไฟฉุกเฉินชั้นนำของไทย จะมาอธิบายง่ายๆ เกี่ยวกับสาระสำคัญของกฎหมายอัคคีภัยที่เจ้าของธุรกิจและผู้บริหารทุกท่านจำเป็นต้องทราบ เพื่อเตรียมความพร้อมของอาคารและสถานที่ให้ถูกต้องตามมาตรฐานภาครัฐอย่างครบถ้วน
ทำไมผู้ประกอบการและเจ้าของธุรกิจต้องรู้กฎหมายอัคคีภัย
การดำเนินกิจการโรงงาน สถานประกอบการ หรืออาคารพาณิชย์ จำเป็นต้องให้ความสำคัญกับกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับการป้องกันและระงับอัคคีภัย พ.ศ. 2555 ซึ่งออกตามความในพระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554 เนื่องจากอัคคีภัยเป็นภัยรุนแรงที่สร้างความเสียหายต่อทรัพย์สินและชีวิตได้ทันที
บทลงโทษและผลกระทบทางกฎหมายหากไม่ปฏิบัติตาม
หากนายจ้างหรือสถานประกอบการละเลยไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานความปลอดภัยเกี่ยวกับอัคคีภัยที่กฎหมายกำหนด จะมีความผิดตาม พ.ร.บ. ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554 มาตรา 53 ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 400,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ นอกเหนือจากโทษทางอาญาแล้ว เมื่อเกิดเหตุเพลิงไหม้จริง สถานประกอบการที่ไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานยังต้องรับผิดชอบต่อความเสียหายทางแพ่งและอาจโดนคำสั่งระงับการใช้อาคารอีกด้วย
ความคุ้มค่าในการคุ้มครองชีวิต พนักงาน และทรัพย์สินขององค์กร
การลงทุนติดตั้งระบบป้องกันอัคคีภัยและอุปกรณ์ความปลอดภัยตามที่กฎหมายอัคคีภัยกำหนด มีมูลค่าน้อยกว่าความสูญเสียเมื่อเกิดเหตุการณ์จริง การมีระบบเตือนภัย เส้นทางอพยพที่ชัดเจน และระบบแสงสว่างฉุกเฉิน ช่วยลดโอกาสเกิดการบาดเจ็บและสูญเสียชีวิตของพนักงาน ทั้งยังช่วยให้เจ้าหน้าที่กู้ภัยเข้าควบคุมสถานการณ์ได้อย่างรวดเร็ว
สาระสำคัญของกฎหมายอัคคีภัย พ.ศ. 2555 ที่สถานประกอบการต้องมี
ตามกฎกระทรวงความปลอดภัยเกี่ยวกับการป้องกันและระงับอัคคีภัย พ.ศ. 2555 ข้อกำหนดสำคัญที่ทุกสถานประกอบการต้องจัดให้มีเพื่อความปลอดภัย สามารถแบ่งออกเป็นหมวดหมู่หลักดังต่อไปนี้
ข้อบังคับเกี่ยวกับระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้และอุปกรณ์ดับเพลิง
- เครื่องดับเพลิงแบบมือถือ: นายจ้างต้องจัดให้มีเครื่องดับเพลิงแบบเคลื่อนย้ายได้ตามประเภทของเชื้อเพลิง โดยมีขนาดบรรจุไม่น้อยกว่า 4.5 กิโลกรัม ติดตั้งส่วนบนสุดสูงจากพื้นไม่เกิน 1.5 เมตร ในจุดที่มองเห็นชัดเจน เข้าถึงสะดวก และต้องตรวจสภาพอย่างน้อยทุก 6 เดือน
- ระบบสัญญาณแจ้งเหตุเพลิงไหม้: อาคารหรือสถานประกอบการต้องมีระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ที่สามารถส่งเสียงสัญญาณดังชัดเจนได้ยินทั่วถึงทั้งอาคาร เพื่อให้พนักงานรับรู้และเตรียมพร้อมอพยพทันที
ข้อบังคับเกี่ยวกับทางหนีไฟ ประตูทางหนีไฟ และพื้นที่ส่องสว่าง
- เส้นทางหนีไฟและประตูหนีไฟ: ต้องมีทางหนีไฟอย่างน้อย 2 สายที่สามารถใช้อพยพได้พร้อมกัน เส้นทางต้องกว้างไม่น้อยกว่า 1.1 เมตร ปราศจากสิ่งกีดขวาง ประตูทางหนีไฟต้องเปิดออกภายนอกได้ง่ายโดยไม่ต้องใช้ลูกกุญแจ และต้องทำจากวัสดุทนไฟได้ไม่น้อยกว่า 1 ชั่วโมงตามเกณฑ์มาตรฐาน
- ระบบแสงสว่างฉุกเฉิน: ในเส้นทางหนีไฟ ทางเดิน ช่องบันได และประตูทางออก ต้องมีระบบแสงสว่างฉุกเฉินที่ทำงานอัตโนมัติทันทีเมื่อไฟฟ้าดับ เพื่อให้สามารถมองเห็นเส้นทางอพยพได้อย่างชัดเจน
การฝึกอบรมดับเพลิงและการฝึกซ้อมอพยพหนีไฟประจำปี
กฎหมายกำหนดให้นายจ้างจัดให้ลูกจ้างไม่น้อยกว่าร้อยละ 40 ของจำนวนลูกจ้างในแต่ละหน่วยงานเข้ารับการฝึกอบรมการดับเพลิงขั้นต้น และต้องจัดให้ลูกจ้างทุกคนเข้ารับการฝึกซ้อมดับเพลิงและฝึกซ้อมอพยพหนีไฟพร้อมกันอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง โดยต้องจัดทำแผนการป้องกันและระงับอัคคีภัย พร้อมทั้งส่งรายงานผลการฝึกซ้อมต่ออธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมายภายในเวลาที่กำหนด
เจาะลึกมาตรฐานโคมไฟฉุกเฉินและป้ายทางหนีไฟตามที่กฎหมายกำหนด
ระบบแสงสว่างฉุกเฉินและป้ายบอกทางเป็นหัวใจสำคัญในขณะเกิดเหตุเพลิงไหม้ เนื่องจากมักเกิดเหตุไฟฟ้าดับหรือกลุ่มควันปกคลุม กฎหมายอัคคีภัยจึงระบุมาตรฐานการติดตั้งและประสิทธิภาพไว้ชัดเจน
โคมไฟฉุกเฉิน (Emergency Light) ต้องติดตั้งจุดไหน และสำรองไฟได้นานเท่าไร
อุปกรณ์ โคมไฟฉุกเฉิน เป็นสิ่งที่บังคับติดตั้งตามจุดเสี่ยงและเส้นทางอพยพ ได้แก่ ทางเดินร่วม ทางแยก บันไดหนีไฟ ทางออกฉุกเฉิน รวมถึงบริเวณห้องควบคุมไฟฟ้าและห้องเครื่องจักร
- ระยะเวลาสำรองไฟ: ตัวเครื่องต้องมีแบตเตอรี่สำรองที่สามารถจ่ายแสงสว่างต่อเนื่องได้ไม่น้อยกว่า 2 ชั่วโมง เพื่อให้มีเวลาเพียงพอต่อการอพยพผู้คนและการทำงานของเจ้าหน้าที่ดับเพลิง
- ความส่องสว่าง: ต้องให้ระดับความสว่างที่เพียงพอต่อการมองเห็นพื้นผิวทางเดินโดยไม่เกิดมุมอับสายตา
ป้ายทางหนีไฟ (Exit Sign) ต้องมีความสว่างและสัญลักษณ์อย่างไร
ป้ายทางออกหนีไฟ ทำหน้าที่ชี้ทิศทางการเคลื่อนที่ไปยังพื้นที่ปลอดภัยได้อย่างถูกต้อง
- ความสว่างและการมองเห็น: ต้องใช้สัญลักษณ์สากล (รูปคนวิ่งออกทางประตู) มีไฟส่องสว่างภายในตัวป้ายหรือส่องสว่างจากภายนอกที่ทำให้มองเห็นเด่นชัดตลอดเวลา แม้ขณะอยู่ในภาวะไฟฟ้าตัดขาด
- การติดตั้ง: ติดตั้งเหนือประตูทางออกหนีไฟ และตามจุดเลี้ยวหรือทางแยกในระยะที่มองเห็นได้อย่างต่อเนื่องตลอดเส้นทาง
เช็กลิสต์การเลือกซื้อโคมไฟฉุกเฉินและป้ายทางหนีไฟให้ผ่านเกณฑ์กฎหมาย
การเลือกร้านค้าและยี่ห้อของอุปกรณ์ระบบไฟฉุกเฉิน ต้องพิจารณาความน่าเชื่อถือและความถูกต้องตามกฎหมาย เพื่อให้มั่นใจว่ายื่นตรวจผ่าน และใช้งานได้จริงเมื่อเกิดวิกฤต
1. มีการรับประกันและได้มาตรฐาน มอก.
อุปกรณ์ต้องผ่านการรับรองมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (มอก.) เช่น มอก. 1955-2551 สำหรับมาตรฐานขีดจำกัดสัญญาณรบกวนคลื่นวิทยุ หรือมาตรฐาน มอก. เกี่ยวกับระบบไฟฉุกเฉินโดยเฉพาะ เพื่อการันตีคุณภาพของวงจรแบตเตอรี่และระบบความปลอดภัย
2. เลือกระบบแบตเตอรี่อัตโนมัติที่มีความสถิตและคงทน
ควรเลือกระบบที่มีการประมวลผลการชาร์จแบตเตอรี่แบบอัตโนมัติ มีระบบป้องกันการชาร์จเกิน (Overcharge Protection) และป้องกันการใช้แบตเตอรี่จนหมดเกลี้ยง (Low Voltage Cut-off) เพื่อยืดอายุการใช้งาน และพร้อมส่องสว่างทันทีเมื่อเกิดเหตุไฟดับ
3. เลือกยี่ห้อที่มีบริการหลังการขายและเชี่ยวชาญด้านระบบไฟฉุกเฉินโดยเฉพาะ
เลือกใช้อุปกรณ์จากผู้ผลิตที่มีประสบการณ์และมีทีมวิศวกรให้คำปรึกษา เช่น Sunny Emergency Light ผู้เชี่ยวชาญด้านอุปกรณ์ไฟฉุกเฉินและระบบสำรองไฟที่ได้มาตรฐาน มอก. ซึ่งมีผลิตภัณฑ์หลากหลายครอบคลุมทั้ง โคมไฟฉุกเฉิน และ ป้ายทางออกหนีไฟ สำหรับสถานประกอบการ โรงงาน และอาคารทุกประเภท
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับกฎหมายอัคคีภัย
ตามกฎหมายอัคคีภัย โคมไฟฉุกเฉินต้องสำรองไฟได้อย่างน้อยกี่ชั่วโมง
ตามมาตรฐานความปลอดภัยและกฎหมายอัคคีภัยในสถานประกอบการ โคมไฟฉุกเฉิน ต้องสามารถสำรองไฟฟ้าและส่องสว่างต่อเนื่องได้ไม่น้อยกว่า 2 ชั่วโมง เพื่อให้เพียงพอต่อการอพยพผู้ปฏิบัติงานและผู้ใช้อาคารออกสู่พื้นที่ปลอดภัยได้อย่างทันท่วงที
ป้ายทางหนีไฟ (Exit Sign) ต้องเปิดทิ้งไว้ตลอด 24 ชั่วโมงหรือไม่
ป้ายทางออกหนีไฟ ต้องเปิดส่องสว่างตลอดเวลาในระหว่างที่มีผู้ปฏิบัติงานหรือมีผู้ใช้อาคารอยู่ภายในสถานที่ และระบบต้องมีแบตเตอรี่สำรองที่สามารถทำงานได้ทันทีเมื่อระบบไฟฟ้าหลักดับ ตามข้อกำหนดในกฎกระทรวงความปลอดภัยเกี่ยวกับการป้องกันและระงับอัคคีภัย พ.ศ. 2555
สถานประกอบการที่ไม่ปฏิบัติตามกฎหมายอัคคีภัย มีบทลงโทษอย่างไร
นายจ้างหรือผู้ประกอบการที่ไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานที่กำหนดในกฎกระทรวงความปลอดภัยเกี่ยวกับการป้องกันและระงับอัคคีภัย พ.ศ. 2555 จะมีความผิดตาม พ.ร.บ. ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554 ซึ่งมีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 400,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
จุดไหนบ้างในสถานประกอบการที่กฎหมายบังคับให้ต้องติดตั้งโคมไฟฉุกเฉิน
กฎหมายกำหนดให้ติดตั้ง โคมไฟฉุกเฉิน ในเส้นทางอพยพหนีไฟทั้งหมด ได้แก่ ทางเดินหลัก ช่องทางเดินระหว่างแผนก บันไดและบันไดหนีไฟ ทางออกฉุกเฉิน รวมถึงบริเวณห้องควบคุมระบบไฟฟ้าและห้องเครื่อง เพื่อให้สามารถมองเห็นเส้นทางได้อย่างชัดเจนขณะเกิดเหตุฉุกเฉิน
สรุปบทความ
การปฏิบัติตามกฎหมายอัคคีภัยอย่างถูกต้องถือเป็นการลงทุนที่คุ้มค่าเพื่อคุ้มครองชีวิตพนักงานและป้องกันความสูญเสียของธุรกิจ Sunny Emergency Light ผู้ผลิตและจัดจำหน่ายอุปกรณ์ไฟฉุกเฉินชั้นนำของไทย พร้อมให้บริการด้วยผลิตภัณฑ์เพื่อความปลอดภัยที่ได้มาตรฐาน มอก. ทั้งโคมไฟฉุกเฉิน ป้ายทางออกหนีไฟ และตู้ควบคุมระบบไฟฉุกเฉินที่ได้มาตรฐานระดับสากล เพื่อให้มั่นใจได้ว่าทุกชีวิตในอาคารจะปลอดภัยเสมอ สามารถเข้าชมและดูรายละเอียดสินค้าเพิ่มเติมบนเว็บไซต์ได้เลย
สนใจสั่งซื้อสินค้าออนไลน์จาก SUNNY ได้ที่
- ร้านค้า ShopeeMall บน Shopee
- ร้านค้า LazMall บน LAZADA
- Line Official @SunnyThailand
- Email [email protected]
หรือเลือกซื้อสินค้าผ่านร้านโมเดิร์นเทรดอย่าง ไทวัสดุ โฮมโปร เมกะโฮม Bean & Beyond หรือ ตัวแทนจำหน่ายไฟฉุกเฉิน SUNNY ใกล้บ้านคุณ และหากคุณมีคำถามเพิ่มเติมเกี่ยวกับไฟฉุกเฉิน และอุปกรณ์อื่น ๆ สามารถติดต่อเราได้ที่ 02-378-1034
